Artıq həmin tarixdən bizi 27 il ayırır

Sovet İttifaqının 40-cı ordusu Əfqanıstan ərazisində olduğu 10-il müddətində 416 iri

miqyaslı hərbi əməliyyatlar keçirib.

15 fevral 1989-ci il tarixi, Sovet ordusunun sonuncu əsgərinin Əfqanstandan çıxması günüdür.

Artıq həmin tarixdən bizi 27 il ayırır. Bu əlamətdar tarixi günlə əlaqədar olaraq, hər il olduğu kimi bu

gündə, Azərbaycan Əfqanıstan Veteranları ictimai birliyinin və Azərbaycan Respublikası

Beynəlmiləlçi Əlil Döyüşçülər Fondunun üzvüləri Şəhidlər Xiyabanında Azərbaycanın müstəqilliyi və

torpağlarının bütövlüyü uğrunda şəhid olan vətən oğullarının məzarını ziyarət etdilər. Daha sonra

əfqanstan döyüşçüləri bu tarixi günü Humay şadlıq sarayında yığışaraq təntənəli surətddə qeyd

Həmin vaxt Əfqanstandan sovet qoşunlarının tərkibində çıxmış, Əfqanstan və Qarabağ

müharibəsinin veteran, Azərbaycan Respublikası “Beynəlmiləlçi Əlil Döyüşçülər” Fondunun

Prezidenti, Sərraf Orucov Əfqanıstan müharibəsi barədə geniş məlumat verərək bildirib ki, 26-27

dekabr 1979-cu il tarixindən 15 fevral 1989-cu il tarixinə kimi SSRİ-nin 40-cı ordusu Əfqanıstan

ərazisində olub, 10 il müddətində beynəlmiləlçilik missiyasını yerinə yetirərək 416 irimiqyaslı hərbi

əməliyyatlar keçirib. Ən böyük əməliyyatlardan biri olan “Maqistral” əməliyyatı 1987-1988-ci illərdə

kənd təsərı mallarını manesiz daşımağa mane olan qruplaşmaları dəf etmək üçün keçirilib. 10 il

müddətində SSRİ-nin tərkibində olan keçmiş müttəfiq respublikalardan 68 millətin nümayəndəsindən

ibarət 620 min hərbçi əməliyatlarda iştirak edib. Bundan əlavə 525 min əməkdaş SSRİ Dövlət

Təhlükəsizlik Komitəsindən, 5 min nəfərə yaxını isə SSRİ DİN-dən xidmət edib! Bunlardan 547 min

nəfər döyüş əməliyyatlarında iştirak edib, 21 min nəfər işçi və qulluqçu əmək fəaliyyəti ilə məşqul

Əfqanıstanda döyüşlərdə və hərbi əməliyatlarda Sovet ordusunun 14453 nəfəri həlak olub, 292

nəfəri itkin düşüb, 5753 nəfəri isə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarəti alaraq yaralanıb. İtkilər bununla da

bitməyib. Əfqanıstandan qayıtdıqdan sonra da 3203 nəfər hərbçi aldıqları yaralar nəticəsində

sonralar dünyasını dəyişib. Əfqanıstanda ümumi döyüşlərdə və keçirilmiş hərbi əməliyatlarda Sovet

Ordusunun 86 əsgər və zabiti Sovet İttifaqı Qəhramanı adına layiq görülüb (bunlardan 25 nəfəri

ölümündən sonra) 200 minə yaxını isə müxtəlif döyüş orden və medallarla təltif olunub.

Sovet İttifaqı Əfqanıstan Demokratik Respublikasına dəstək olaraq 10 il müddətində təxminən

800 milyon ABŞ dolları yardım göstərib. Sovet İttifaqı Əfqanıstanda 40-cı ordunun saxlanması və

hərbi əməliyyat xərcləri isə 3 miliyard ABŞ dollarından çox olub. Sovet ordusunun Əfqanıstan

müharibəsində 147 tank, 1314 zrehli transpartyor, 433 artileriya sistemi, 118 təyarə və 333 vertolyot

itkisi olub.

Məlum Cenevrə razılaşmasına əsasən 40–cı ordunun Əfqanıstandan çıxarılmasına 1988-ci il 15

mayda başlanılıb və bu proses 15 fevral 1989-cu ildə başa çatıb. Məhz bu gün münasibəti ilə MDB-

yə üzv olan dövlərtlərdə, eləcə də Azərbaycanda keçmiş Əfqanıstan döyüşçüləri hər il bu günü

müxtəlif tədbirlər təşkil edərək təntənəli surətdə yad edirlər.

Xatırlatmaq istəyirik ki, Azərbaycandan 7500 nəfər azərbaycanlı döyüşçü Əfqanıstan

müharibəsində iştirak edib. Onlardan 208 nəfəri hərbi əməliyatlarda həlak olub, 450 nəfəri əlil olub,

7 nəfəri isə itkin düşüb. Bundan əlavə 1400 nəfər Azərbaycan vətəndaşı müxtəlif vəzifələrdə mülkü

işlərdə xidmət edib. Əfqanstan müharibəsi biz əfqan veteranlarını üçün cəsurluq, qorxmazlıq,

mərdlik, fədakarlıq və igidlik ali məktəbi olmuşdur. Məhs bu məktəbin sayəsində, Azərbaycanın

Əfqanstan veteranları, Vətənimizə, torpağımıza olan sevgisini bir daha nümayiş etdirərək təcrübəli

keçmiş doyüşçü kimi, Azərbaycanın Milli Ordusunun yaranmasında xususi fəallıq göstərmişlər.

Xususi ilə qeyd edərək xatırladmaq istəyirəm ki, 2 noyabr 1993-cü il tarixində Ümummilli Lider

Heydər Əliyev Azərbaycanda hakimiyyətə gəldikdən sonara həmrəylik nümayiş edib televiziya

vasitəsi ilə xalqa müraciət edərək, Azərbaycan Respublikasının bütün vətəndaşlarını həmrəyliyə,

birliyə dəvət edən vaxt, Əfqanstan döyüşçülərinin 4500 nəfəri Vətənimizə, torpağımıza olan sevgisini

bir daha nümayiş etdirərək, təcrübəli keçmiş doyüşçü kimi Ulu Öndərin çağırışına kütləvi şəkildə səs

verib, Azərbaycanın Milli Ordusunda ilk xüsusi təyinatlı döyüş batalyonu təşkil edərək, Qarabağda

torpaqlarımızın yadelli erməni işğalçılarından azad olunması üçün fədakarcasına döyüşmüşdür.

Onlardan 76 nəfəri şəhid, 45 nəfəri əlil olub, 6 nəfəri isə itkin düşüb.

Əfqanıstan döyüşçülərindən 7 nəfəri Qarabağda erməni işğalçılarına qarşı gedən qızğın

döyüşlərdə göstərdikləri qəhrəmanlıqlara görə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adına layiq görülüb, 37

nəfər Azərbaycan Bayrağı Ordeni, onlarla əfqan döyüşçüsü isə müxtəlif döyüş medalları ilə təltif

olunublar. Hal- hazırda da keçmiş Əfqanıstan döyüşçüləri Azərbaycanın Silahlı Qüvvələrində yüksək

rütbəli müxtəlif vəzifələrdə xidmət edirlər.

Yadelli işğalçılar və onların havadarları bilməlidirlər ki, Azərbaycan daha 1988-1993-cü illərin

Azərəbaycanı deyil. Onun iqtisadiyyatı, hərbi potensialı və qüdrəti günü-gündən güclənməkdədir.

Artıq Azərbaycanın Ordusu da 1992-1993-cü illərdəki ordu deyil. Azərbaycanın NATO standartlarına

uyğun, qüdrətli ordusu formalaşıb. Birinci Qarabağ savaşında Azərbaycan ordusunda 10 minə yaxın

keçmiş gənc Əfqanıstan müharibəsi və az saylı hərbiçi mütəxəsislər döyüşürdüsə indi bunların sayı

10 minlərlədir. İndi hər bir Azərbaycan əskəri Azərbaycanın Milli Qəhramanı Mübariz Ibrahimov,

Fərid Əhmədov və başqa qəhraman oğullarımız kimi fədakarlıq göstərərək son damla qanını

Qarabağ torpağları uğrunda axıdaraq döyüşməyə hazırdırlar. Çünki donuza kiş deməklə bosdandan

çıxmaz, gərək onu kötəkləyərək bosdandan çıxardasan. Ermənilərdə donuz kimi qammaz bir xalqdır.

Əgər işğal olunmuş torpaqlarımızın işğaldan azad olunması istiqamətində sülh danışıqları nəticə

verməzsə, Azərbaycan Silahlı Qüvələrinin Veteranları və ehtiyatda olan hərbiçiləri, Azərbaycan

Prezidenti, Azərbaycan Silahlı Qüvələrinin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin əmri ilə səfərbər olaraq

əbədi və əzəli torpaqlarımızın ermənilərdən təmizləyib azad etmək üçün biz keçmiş döyüşçülər

yenidən döyüşə getməyə hazırıq və bu əmiri səbirsizliklə gözləyirik. Biz bu ağır yükü və problemi

gənc nəsilə saxlamamalıyıq!

Biz nəinki Qarabağı, bütün itirilmiş torpağlarimizı birləşdirmək uğrunda müqəddəs bir yola

çıxmalıyıq. Bu yol artıq başlamişdir! Biz bu ağır yükü və problemi gənc nəsilə saxlamamalıyıq! Bu

yol MÜSTƏQİL AZƏRBAYCAN YOLUDUR! ALLAH BU ŞƏRƏFLI YOLDA VƏ QARŞIMIZDA

DURAN MİSİYYAMIZI HƏYATA KEÇİRMƏMİZ ÜÇÜN BİZƏ QÜVVƏT VERSİN!

Fursətdən istifadə edərək, Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi, torpaqlarının ərazi

bütövlüyü uğrunda şəhid olmuş və Əfqansdanda beynəlmiləlçilik borcunu yerinə yetirərkən

həlak olmuş döyüşçülərə Allahdan rəhmət diləyir, veteran həmkarlarımızı Əfqanstandan sağ-

salamat doğma vətənə döndükləri üçün təbrik edir, onlara uzun ömur can sağlığı arzu edirik.

Davud Rəhimli